Aardgaswinning en bodemdaling in Noord-Nederland

Zandsteen is een poreus gesteente en de ruimte tussen de korrels kan water, olie of aardgas bevatten. Het Groningen gasveld bestaat uit een laag zandsteen van 250 miljoen jaar oud en een dikte van ongeveer 250 m. Deze laag bevindt zich op een diepte van circa 3 km. De gasvelden in Noordoost-Nederland zijn aangegeven op de kaart van de provincie Groningen. De poreuze, doorlatende zandsteenlagen worden afgedekt door ondoorlatende kleisteen- en steenzoutlagen. Hierdoor kan aardgas niet uit het gasreservoir ontsnappen en blijft het gas door het gewicht van de bovenliggende aardlagen onder hoge druk. Wanneer aardgas wordt gewonnen, neemt de druk in het gasreservoir geleidelijk af. De zandsteenlaag wordt daardoor iets in elkaar gedrukt. Hierdoor neemt de dikte van het zandsteenreservoir af, zodat de bovenliggende lagen dieper komen te liggen. Gaat het om een groot gasveld, dan is de daling te merken aan het oppervlak. De bodemdaling is het grootst boven het centrum van het gasveld. Aan het oppervlak onstaat daardoor een komvormige depressie van enkele decimeters. Boven het Groningen gasveld daalt de bodem momenteel ongeveer 1 cm per jaar op het diepste punt; de daling gaat geleidelijk en houdt gelijke tred met de drukafname in het gasreservoir. Berekeningen van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) geven aan dat de maximale bodemdaling hier in het jaar 2050 naar verwachting ongeveer 40 cm zal bedragen.

Bodemdaling door gaswinning van het gasveld Groningen veroorzaakt een schotelvormige depressie in het maaiveld, geïllustreerd door de hoogtelijnen op de kaart. Prognose voor het jaar 2050 (bron: NAM, 1995)   Klik voor grotere weergave
  Gevolgen van bodemdaling
Terug