Zoutwinning in Friesland

Periodieke waterpasmetingen langs een ruim 6 km lang profiel over de zoutwinning in Friesland toont een maximale bodemdaling van 5 cm in een periode van ruim 21/2 jaar (bron: Staatstoezicht op de Mijnen)

Voorbeeld van een prognose van de bodemdaling door zoutwinning in Friesland. Een bodemdaling van 35 cm zou bereikt worden, indien de winning na circa 100 maanden (rode stip) zou worden stopgezet

Sinds eind 1995 wordt ook in Friesland zout gewonnen. De zoutwinning vindt hier plaats op veel grotere diepte dan bij Hengelo, namelijk op 2800 m. Zout gedraagt zich als een zeer stroperige vloeistof. Dit gedrag wordt kruip genoemd. Op grote diepte wordt kruip vergemakkelijkt door de hogere temperatuur en druk. Kruip van zout in de ondergrond heeft bodemdaling aan het aardoppervlak tot gevolg. Hoewel deze daling klein is, zijn de effecten op het laaggelegen polderland groot, evenals die van bodemdaling door aardgaswinning in Groningen. Immers, meer energie is nodig om het water over een grotere hoogte af te pompen. Kostbare compensatie-maatregelen op waterhuishoudkundig gebied moeten dus worden genomen. Onderstaande figuur toont een serie hoogteprofielen door de bodemdalingkom boven de zoutwinning in Friesland, opgesteld aan de hand van waterpasgegevens (verticale schaal in millimeters).
De cavernes, die ontstaan door het oplossen van het steenzout, groeien aanvankelijk totdat een stabiele situatie optreedt waarin evenveel zout wordt onttrokken als er zout vanuit de omgeving de caverne binnenvloeit. Vanaf het moment waarop evenwicht optreedt is de toename van het totale volume van de bodemdaling even groot als het totale volume van de productie. De huidige productie van 1,2 miljoen ton steenzout per jaar vertaalt zich dan in een maximale bodemdaling van ongeveer 2 cm/jaar. Op basis hiervan kunnen prognoses worden gemaakt voor de toekomst en kan het moment worden bepaald waarop verdere winning geen profijt meer oplevert, omdat de kosten van de compensatie-maatregelen uitstijgen boven de winstopbrengst van het zout.


Terug